Maliye’den, 4/C’liye İş Sonu Tazminatı açıklaması

Bilindiği amacıyla, 4/C’li personele ilişkin 2010 yılı Hükûmet Kararında, aksiyon sonu tazminatı uygulaması getirilmiştir. İş sonu tazminatı ödemesi uygulamasına ilişik usul ve esasları belirlemede, ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermede ise Maliye Bakanlığının çıkışlı olduğu, kararnamenin 7. maddesinde hâkimiyet altına alınmıştır. Maliye Bakanlığı bu yetkisine dayanarak bir izah yapmıştır.

Milli Eğitim Bakanlığı Takip Ihya Başkanlığı 18/10/2010 gün ve 6216 dar ?İş Sonu Tazminatı? konulu yazıları ile 2009/15759 dar ?Amme Hava ve Kuruluşlarındaki Arızi Mahiyetteki İşleri Çırpmak Üzere Arızi Personel İstihdamı ve Bu Personele Ödenecek Ücretler Için Karar? çerçevesinde istihdam edilen geçici personele ?İş Sonu Tazminatı? ödenmesi hususunda açıklamada bulundu.

İŞTE MALİYE BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞININ AÇIKLAMASI

Maliye Bakanlığı Bütçe ve Finansal Taharri Umumi Müdürlüğünün 07/07/2010 gündüz 10115 sınırlanmış yazısında; ?2009/15759 basit ?Amme Çekicilik ve Kuruluşlarındaki Geçici Mahiyetteki İşleri Yürütmek Amacıyla Geçici Personel İstihdamı ve Bu Personele Ödenecek Ücretler Üzerine Değişmeyen? çerçevesinde istihdam edilen geçici personele ?iş sonu tazminatı? ödenmesi hususunda kapsam dâhilindeki kamu çalım ve kuruluşlarınca tereddüte düşülen hususlara ilişkin Bakanlığımızca oluşturulan fikir aşağıda yer almaktadır.

Bilindiği amacıyla 657 dar Kanunun 4 üncü maddesinin (C) fıkrasında; ?Benzeri yıldan birkaç süreli yahut mevsimsel bakım olduğuna Devlet Personel Başkanlığı ve Maliye Bakanlığının görüşlerine dayanılarak Bakanlar Kurulunca karar sunulan görevlerde ve tamlanan ecir ve skor sınırları içinde anlaşma ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kimselerdir.? hükmü düz almaktadır. Bu hâkimiyet çerçevesinde 21/12/2009 tarihli ve 2009/15759 sınırlanmış ?Geçici Kamu Hava ve Kuruluşlarındaki Geçici Mahiyetteki İşleri Sırıklamak Için Arızi Personel İstihdamı ve Bu Personele Ödenecek Ücretler Karşı Karar? 4/2/2010 günlü ve 27483 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Anılan Kararın 7 nci maddesinde; ? (1) 657 Basit Celal Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (C) fıkrasına göre yapılan çalışmaların toplam süresi üzerinden hesaplanarak bu maddedeki esaslara göre hareket sonu tazminatı ödenir.

(2) Ücretli izin süreleri dahil sunma birkaç 12 kamer çalışarak etkin geçici personelden;

a) Toplumsal Düzenlilik Kurumunca kendilerine güçsüzlük yahut kaza aylığı bağlanması veya global ifa yapılması,

b)İlgilinin ölümü,

c) İlgilinin kendi isteği ile sözleşmeyi feshetmesi yahut yenilememesi,

hâllerinden birinin teşekkül bulmasından dolayı bakım sözleşmesi sona erenlere, çalışılan her bir yıl amacıyla, ayrılış tarihindeki bakım sözleşmesinde mukayyet brüt aylık ecir tutarında aksiyon sonu tazminatı ödenir. 12 aydan mütezayit süreler için 12 ay amacıyla hesaplanan miktardan artan süreye hamiş fail hacim büyüklüğünde ifa yapılır.

(2) Bu tazminatın ödenmesinde; henüz önce hareket sonu tazminatı ve kıdem tazminatı ile ayrımsız ödemelerde değerlendirilmiş süreler dikkate alınmaz. İş sonu tazminatında dikkate alınmış süreler kıdem tazminatı ile Sosyal Düzenlilik Kurumunca ödenecek ikramiye hesabında değerlendirilmez. Ahiret Yolculuğu hâlinde, birinci köşe yazısı gereğince hesaplanacak hacim, ölenin kanuni mirasçılarına ödenir.

(3) Bu statüde çalışanların barışma koşullarına uymaması zımnında hava yoluyla, antant hükümleri dışında rastgele nedenle çalışanlar aracılığıyla, sözleşmesinin feshedilmesi yahut yenilenmemesi hâllerinde iş sonu tazminatı ödenmez.

(4) İş sonu tazminatı ödemesi uygulamasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye, ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.? denilmektedir.

KAPAT X

Kararın 16 ncı maddesinde ise ?Bu Karar kapsamında istihdam edilecek eğreti personelin hizmet sözleşmeleri, 5510 sınırlanmış Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında ihtiyarlık veya kusur aylığına doğruluk kazandıkları tarihte sona erer.? hükmü kayran almaktadır. Diğer taraftan 19 uncu maddede Kararın 1/1/2010 tarihinden sohbet etmek için yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir.

375 az Yasa Mesabesinde Kararnamenin 1 inci maddesinin (D) bendinde mezkûr Kararnamenin 1 inci maddesinin (A) bendi kapsamına giren personel ile 399 çevrilmiş Kanun Mesabesinde Kararnameye dolaşık (II) sınırlanmış cetvelde yer düzlük personel ve kamu kurumlarında işçi kendisine istihdam edilenlerden emekliliğini talip ve emekliye irsal olunanlara, haklarında küresel ifa hükümleri uygulananlara, mütekait iken baştan hizmete alındıktan bilahare cezaen olmamak amacıyla görevlerine sonuç verilenlere ve terhis olan sakıntı subaylara ve bunlardan görevde iken ölenlerin kanuni mirasçılarına mühür vergisi dış rastgele vergiye bağımlı tutulmaksızın beşyüz milyon lira tutarında ödence ödeneceği belirtilmektedir.

Mavera yandan, 193 mahdut Dirimsel Vergisi Kanunu’nun 61 nci maddesinde ücretin tanımı yapılmış, 25’inci maddesinde vergiden ayrıcalı tutulacak tazminat ve yardımlar tadadi olarak sayılmıştır. 488 az Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, yapışık (1) mahdut tabloda bağlanmış kâğıtların ıstampa vergisine bağımlı olduğu, 9 uncu maddesinde (2) dar tabloda kayıtlı kağıtların kaşe vergisinden ayrıcalı olduğu hükme bağlanmıştır.

Yukarıda tamlanan hükümler ve yapılan değerlendirmeler çerçevesinde;

1-2009/15759 az Bakanlar Kurulu Kararının yürürlüğe girdiği zaman olan 1/1/2010 tarihinden itibaren, mezkûr Kararın 7 nci maddesinin (2) numaralı bendinde tamlanan hallerden birinin mekanizma bulmasından dünya hizmet sözleşmesi sona erenlerden, 2010 yılı ve geçmiş yıllardaki 657 çevrilmiş Kanunun 4 üncü maddesinin (C) fıkrasına bakarak yapılan bütün fiili çalışma süresi (ücretli cevaz süreleri dahil) 12 aydan aşkın olan arızi personele hisse senedi sonu tazminatının ödenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

2-Arızi personelin bakım sözleşmesinin kişinin isteğine ilişkin olmadan 5510 basit Kanun kapsamında yaşlılık yahut kusur aylığına hak kazandığı tarihte sona ermesi ve Kararın 1/1/2010 tarihinden flört etmek için yayımı tarihinde yürürlüğe gireceğinin hükümranlık altına alınması dolayısıyla 1/1/2010 tarihinden sonra gözyaşı haddinden mütekait olan personele aksiyon sonu tazminatının ödenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

3-Dirimsel Vergisi Kanunu’nun 25’inci maddesinde dirimsel vergisinden ayrık olan tazminatlar ve yardımların beyninde hisse senedi sonu tazminatının vadi almaması ve mezkûr Kanunda bu tazminatın gelir vergisine tabi olmadığı yönünde tıpkısı hükmün bulunmaması zımnında benzeri Kanunun 61’inci maddesi kapsamında ecir kendisine değerlendirilerek 94/1’inci maddesine bakarak dirimsel vergisi tevkifatına bağımlı tutulması gerektiği değerlendirilmektedir.

4?488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli (2) çevrilmiş tabloda mühür vergisinden ayrıklık olan tazminatlar ve ödemeler sayılmış olup bunların ortada hareket sonu tazminatının kayran almaması ve anılan Kanunda bu tazminatın nitelik vergisine bağımlı olmadığı yönünde ayrımsız hükmün bulunmaması nedeniyle hisse senedi sonu tazminatının, Kanuna ekli l mahdut Tablonun ?IV. Makbuzlar ve ayrıksı kâğıtlar ? bölümü l/ (b) bendi kapsamında belirlenen oranlar üzerinden kaşe vergisine bağımlı tutulması gerektiği değerlendirilmektedir.

5-Ücretli izin süreleri dahil 12 aydan mütezayit süreler için 12 ay için hesaplanan miktardan kalan süreye kullanılmış fail miktar kadar ödeme yapılması ve bu kapsamda 1 ayın 30 dönme, 1 yılın ise 360 dolaşma üzerinden hesaplanması gerektiği değerlendirilmektedir.

6?5944 çevrilmiş 2010 Yılı Merkezi Dalavere Bütçe Kanununun 11 inci maddesinde; ?657 sınırlanmış Ihtişam Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (C) fıkrası layıkıyla çalıştırılan arızi personele yapılacak ödemelerin, bütçelerinin (01.4) hesaplı kodunda meydan düz ödenekleri aşmayacak şekilde yaparlar? hükmü çerçevesinde ve Maliye Bakanlığı marifetiyle hazırlanan Bütçe Istihzar Rehberinin Analitik Bütçe Sınıflandırmasına İlişkin Delil bölümünde söz konusu personele yapılacak gelişigüzel soy ödemelerin 01.4.1.04 tertibine masraf adına yazılacağı belirtildiğinden kontekst hisse senedi sonu tazminatı ödemelerinin bu tertibe gider namına yazılması gerektiği değerlendirilmektedir.

7-Arızi personelin 375 az Yasa Hükmünde Kararnamenin 1 inci maddesinin (D) bendinde aziz personel ortada kayran almamasından periferi bu personele 500 TL. tutarındaki tazminatın ödenemeyeceği değerlendirilmektedir.? açıklamasında bulunuldu.

Maliye Bakanlığı Bütçe ve Finansal Taharri Umumi Müdürlüğünün 06/09/2010 tarih ve 13190 çevrilmiş yazısında ise; ?29/07/2010 günlü ve 3522 çevrilmiş yazınızda. Bakanlığınız birimlerinde mülhak ders ücreti karşılığında maharetli Çalıştırıcı olarak görevlendirilenlerin zat istekleri ile görevinden ayrılmaları evet da emekliye ayrılmaları nedeni ile kendilerine 2009/15759 az Kabine Kararının 7 inci maddesi çerçevesinde işsonu tazminatının ödenip ödenemeyeceği hususunda Bakanlığımız görüşü arzu edilmektedir.

Bilindiği üzere, 3/5/2004 günlü ve 2004/7898 mahdut Bakanlar Kurulu Karan ile ?Özelleştirme Uygulamaları sonucunda İşsiz Kalan ve Sonradan İşsiz Kalacak Olan İşçilerin Özge Amme Alım ve Kuruluşlarında Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslar? kurumlarının özelleştirilmesi nedeni ile hareket akitleri fesh edilen işçilerin istihdam edilmeleri amacı yürürlüğe konulmuş ve istihdamlarının devamının sağlanması amacı ile birlikte gelişigüzel yıl Hükûmet Kararı yenilenmiştir. 2010 yılında bu amaçla çıkartılan 2009/15759 mahdut Kararın 7 inci maddesinde birlikte işsonu tazminatı ödenmesine ait hususlar düzenlenmiştir.

Yukarıdaki düzenlemeden de anlaşılacağı için ilişkin Karar vakit kaybetmeden kurumlarının özelleştirilmesi nedeni ile aksiyon akitleri fesh edilen işçilerin eğreti personel statüsünde istihdam edilmeleri amacı doğrultusunda çıkartılmış olup, bu buut dışında istihdam edilen personele 2009/15759 mahdut Kararın 7 inci maddesi gereği işsonu tazminatı ödenmesi hukuken mümkün bulunmamaktadır.? açıklamasında bulunuldu.

Milli Eğitim Bakanlığı Izlem Ihya Başkanlığı 18/10/2010 sıra ve 6216 dar yazıları ekinde bulunan Maliye Bakanlığı görüş yazıları için tıklayınız.

Ahmet Kandemir

Memurlar.net Öğretmenler Kesim Sorumlusu

Share: